امیررضا عباس‌زاده، تحلیلگر مسائل جمهوری آذربایجان، در گفت‌وگو با خبرنگار جماران، به قوانین جدید پوشش در مدارس این کشور که به ممنوعیت حجاب تعبیر می‌شود، اشاره کرد. او توضیح داد که جمهوری آذربایجان، به دلیل پیشینه شوروی، فرهنگ سیاسی‌ای را به ارث برده که دولت در آن تصمیم‌گیرنده اصلی در حوزه‌های مختلف زندگی است. بر این اساس، دانش‌آموزان تا پایان دوره مدرسه ملزم به پوشیدن لباس فرمی هستند که دولت تعیین می‌کند.
وی افزود: پس از فروپاشی شوروی و استقلال آذربایجان، فضای ضددینی کمونیستی از بین رفت و مسلمانان توانستند با حجاب در اماکن عمومی و مدارس حضور یابند. اما در سال ۲۰۱۱، برای اولین بار موضوع ممنوعیت حجاب مطرح شد. در آن زمان، دولت آذربایجان به مدارس فشار آورد تا هرگونه پوشش اضافی بر لباس فرم را ممنوع کنند و حجاب دختران نیز در این دسته قرار گرفت و ممنوع شد.
این تحلیلگر با بیان اینکه این اقدام با اعتراضات گسترده‌ای مواجه شد، اظهار داشت: رهبر این اعتراضات، روحانی برجسته آذربایجانی، حاج آبگل سلیمان‌اف بود که در همان سال ۲۰۱۱ دستگیر و به ۱۱ سال زندان محکوم شد. در نهایت، به دلیل فشار اجتماعی، دولت آذربایجان از پافشاری بر ممنوعیت حجاب کاست، اما همچنان مدیران مدارس از خانواده‌ها می‌خواستند دخترانشان را بدون حجاب به مدرسه بفرستند. با این حال، دختران محجبه به صورت پراکنده می‌توانستند در مدارس حاضر شوند.
عباس‌زاده اضافه کرد: امسال با آغاز سال تحصیلی جدید، دوباره بحث ممنوعیت حجاب مطرح شد و هیئت دولت جمهوری آذربایجان مصوبه‌ای را در این خصوص به مدیران مدارس ابلاغ کرد و ممنوعیت حجاب رسماً قانونی شد. طبق این قانون، دانش‌آموزان باید صرفاً با یونی‌فرم رسمی در مدرسه حاضر شوند و استفاده از هرگونه متعلقات اضافی مانند ساعت، انگشتر و روسری ممنوع است. این موضوع مجدداً با اعتراضاتی، از جمله از سوی حاج آبگل سلیمان‌اف، مواجه شد و این روحانی آذربایجانی بار دیگر به مدت ۳۰ روز بازداشت شد.
وی با اشاره به دو تفاوت اساسی اعتراضات امسال با سال ۲۰۱۱ گفت: تفاوت اول، وجود شبکه‌های اجتماعی است که حداقل آزادی بیان را برای مردم فراهم کرده و به آنها امکان می‌دهد نظرات خود را مطرح کنند. اکنون در پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام شاهد موج عظیمی از اعتراضات به ممنوعیت حجاب هستیم و حتی ویدئویی که نشان‌دهنده ممانعت از ورود دو دانش‌آموز محجبه به مدرسه بود، میلیون‌ها بازدید داشت.
این تحلیلگر مسائل جمهوری آذربایجان، به واکنش‌های اجتماعی در ترکیه به این مسئله به عنوان تفاوت دیگر با اعتراضات سال ۲۰۱۱ اشاره کرد و بیان داشت: روابط نزدیک سیاسی و نظامی جمهوری آذربایجان و ترکیه بیا نی نی در سال‌های اخیر، به نزدیکی اجتماعی این دو کشور نیز منجر شده است. اعتراضات در جمهوری آذربایجان نسبت به ممنوعیت حجاب، باعث واکنش مردم ترکیه شد، به خصوص که در این کشور نیز از زمان آتاتورک تا سال ۱۹۹۶، قانون ممنوعیت حجاب در مدارس و ادارات برقرار بود. بنابراین، ممنوعیت حجاب در جمهوری آذربایجان، خاطرات گذشته مردم ترکیه را زنده کرد و اعتراضات بسیار شدیدی، به ویژه از سوی افراد مؤثر اجتماعی ترکیه، در واکنش به این ممنوعیت به راه افتاد.
عباس‌زاده ادامه داد: این امر به افزایش تحرکات اجتماعی در جمهوری آذربایجان و گسترش اعتراضات در این کشور منجر شد و بسیاری از سلبریتی‌ها و ورزشکاران آذربایجانی نیز در فضای مجازی به این موج اعتراضی پیوستند. پس از این وقایع، الهام علی‌اف در سالگرد تأسیس حزب آذربایجان نوین، با سخنرانی تندی، به طور غیرمستقیم به مردم ترکیه اشاره کرد و اعلام داشت که هیچ کشوری حق دخالت در سبک زندگی مردم جمهوری آذربایجان را ندارد. علی‌اف حتی به جنگ دوم قره‌باغ اشاره کرد و گفت که آذربایجان خود را مدیون هیچ کشوری نمی‌داند، زیرا هر سلاحی که در آن جنگ نیاز داشته را با قیمتی بالاتر از نرخ جهانی خریداری کرده است. این سخنان علی‌اف، کنایه‌ای آشکار به ترکیه بود.
وی با بیان اینکه این اظهارات با افزایش اعتراضات در ترکیه همراه شد، افزود: در مجمع عمومی سازمان ملل نیز جمهوری آذربایجان از جمله کشورهایی بود که حین سخنرانی نتانیاهو در سالن ماند. این مسئله نیز با نارضایتی شدید فعالان سیاسی و افکار عمومی ترکیه مواجه شد، زیرا با توجه به اینکه نتانیاهو در سخنرانی خود به اردوغان حمله کرده بود، مردم ترکیه انتظار داشتند جمهوری آذربایجان به عنوان کشوری که مدعی برادری با ترکیه است، حین سخنرانی نتانیاهو سالن را ترک کند.
این تحلیلگر مسائل جمهوری آذربایجان با اشاره به تصمیم هفته گذشته هیئت دولت این کشور برای ممنوعیت حجاب معلمان، گفت: پیش از این، استدلال برای ممنوعیت حجاب دانش‌آموزان این بود که چون دانش‌آموزان زیر ۱۸ سال هستند و نمی‌توانند دین خود را انتخاب کنند، همه باید لباس فرمی را بپوشند که متناسب با اصول یک نظام لائیک طراحی شده است. اما معلمان طبیعتاً بالای ۱۸ سال هستند و طبق قانون، می‌توانند دین و پوشش خود را انتخاب کنند. لذا از هفته گذشته، اعتراضات معلمان محجبه به قانون ممنوعیت حجاب نیز آغاز شده است.
عباس‌زاده بیان کرد: دولت جمهوری آذربایجان در حالی به بهانه ممنوعیت استفاده از متعلقات اضافی بر یونی‌فرم مدارس، استفاده از حجاب را ممنوع کرده است که در مدارس یهودی این کشور، هیچ ممنوعیتی برای استفاده از کلاه مخصوص یهودیان اعمال نمی‌شود. همچنین در دبیرستان‌های دخترانه، مدیران هیچ‌گونه ممنوعیتی را برای ورود دخترانی که پوشش اضافی از جمله دستبند طلا به همراه دارند یا دامن‌های کوتاه‌تر از یونی‌فرم می‌پوشند، لحاظ نمی‌کنند و فشارها فقط بر دختران محجبه صورت می‌گیرد. این نشان می‌دهد هدف دولت، حمله به اسلام است.
وی با بیان اینکه مردم ایران نیز باید مانند ترکیه به این رویکرد دولت آذربایجان اعتراض کنند، گفت: ما و جمهوری آذربایجان هم‌تبار هستیم و در موارد مختلفی، علی‌اف وارد مسائل مرتبط با آذربایجان ایران می‌شد. بنابراین، ما نیز باید به سرنوشت مردم جمهوری آذربایجان حساس باشیم و نسبت به فشارهایی که به مسلمانان این کشور وارد می‌شود، اعتراض کنیم.