روزنامه «نیویورکتایمز» در گزارشی به بررسی برنامهریزیهای آمریکا و اسرائیل برای حملات احتمالی جدید به ایران، اهداف نظامی و هستهای این عملیات، تردیدهای دونالد ترامپ در مورد آغاز جنگ، هشدارهای تهران نسبت به پاسخ گسترده و پیامدهای احتمالی تشدید درگیریها بر امنیت منطقه و بازار جهانی انرژی پرداخته است.

بر اساس اظهارات مقامات آمریکایی و افراد مطلع از مذاکرات، نیروهای نظامی آمریکا و اسرائیل برنامههای مشخصی را برای ازسرگیری حملات علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا تدوین کردهاند.
همزمان با پیشرفت این برنامهریزیها برای یک عملیات کوتاه اما فشرده، ارتشهای آمریکا و اسرائیل رزمایشهای خود را گسترش داده و با پرواز هواپیماها بر فراز عراق، مانورهای حمله را تمرین میکنند. مقامات آمریکایی اعلام کردند که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در سفر اخیر خود به اسرائیل با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، دیدار کرده تا درباره حملات جدید گفتوگو کند.
احتمال میرود زیرساختهای انرژی ایران، تأسیسات هستهای و زرادخانه موشکی و پهپادی این کشور از جمله اهداف این حملات باشند. برخی مقامات ادعا میکنند که یک دور بزرگ دیگر از حملات میتواند اقتصاد ایران را به آستانه فروپاشی بکشاند و این کشور را وادار کند پس از نزدیک به هشت ماه درگیری، در مذاکرات دیپلماتیک امتیازهایی بدهد.
با این حال، دلایلی وجود دارد که نسبت به موفقیت بیشتر جنگی تازه در مقایسه با مرحله نخست حملات گسترده آمریکا و اسرائیل، که از فوریه تا آوریل به طول انجامید، تردید ایجاد میکند. آن دور از درگیریها موجب افزایش قیمت انرژی و تورم در سراسر جهان شد، امنیت خاورمیانه را تضعیف کرد و فشار شدیدی بر ذخایر پدافند موشکی پنتاگون وارد آورد.
همچنین بههیچوجه مشخص نیست که دونالد ترامپ با حملات تازه موافقت کند. او در طول سال جاری بارها برنامههای بازگشت به عملیات نظامی گسترده را وتو کرده است؛ از جمله همین ماه، زمانی که نیروهای نظامی آمریکا و اسرائیل تقریباً آماده حمله بودند.
تمام مقاماتی که برای تهیه این گزارش با آنها مصاحبه شد، به شرط محفوظ ماندن هویتشان صحبت کردند تا بتوانند درباره برنامهریزیهای نظامی با صراحت اظهارنظر کنند.
مقامات ایرانی وعده دادهاند که این بار دامنه حملات تلافیجویانه خود را از کشتیهای تجاری و زیرساختهای انرژی در منطقه فراتر ببرند و مراکز داده و کابلهای اینترنتی زیر آب را نیز هدف قرار دهند.
آنها میگویند این دور از درگیریها نه سریع پایان خواهد یافت و نه محدود باقی خواهد ماند.
در حالی که ایالات متحده در حال گردآوری زرادخانهای عظیم است که تا اوایل نوامبر بهطور کامل آماده خواهد شد، تلاشهای دیپلماتیک نیز ادامه یافته است. مذاکرهکنندگان آمریکایی از احتمال بازگشت به جنگ بهعنوان اهرم فشاری بر ایران استفاده میکنند تا این کشور را به پیشرفت در زمینه مطالبات واشینگتن درباره برنامه هستهای و کنترل تنگه هرمز وادار کنند.
با این حال، مذاکرهکنندگان ایران تاکنون حاضر نشدهاند درباره برنامه هستهای امتیازی بدهند و اصرار دارند که رسیدگی به این موضوع به مراحل بعدی مذاکرات موکول شود.
کارزار نظامی فشرده سهروزه
برخی برنامهریزان آمریکایی اطمینان دارند که یک کارزار نظامی فشرده سهروزه میتواند خسارت اقتصادی کافی به ایران وارد کند و موضع این کشور را تغییر دهد.
اما مقامات آمریکایی بارها فروپاشی ایران را پیشبینی کردهاند و مقامات دیگر کشورهای غربی خاطرنشان کردهاند که حکومت ایران تاکنون توانسته است فشارهای واردشده بر اقتصاد کشور را تاب بیاورد.
دانا استرول، که در دولت جو بایدن عالیترین مقام مسئول سیاستگذاری خاورمیانه در پنتاگون بود، گفت: «در این مرحله از جنگ، آنچه روشن است این است که کارزار نظامی متعارفی که تاکنون به اجرا درآمده، همراه با تحریمهای اقتصادی فلجکننده کنونی و محاصره دریایی آمریکا، نتوانسته است حکومت ایران را به شکلی معنادار به میز مذاکره بازگرداند.»
خانم استرول که اکنون در مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک فعالیت میکند، گفت نه دونالد ترامپ و نه بنیامین نتانیاهو «استدلال قانعکنندهای ارائه نکردهاند که نشان دهد جنگ بیشتر چگونه میتواند این معضل راهبردی را در منطقهای که هر روز بیثباتتر و گرفتار منازعات بیشتری میشود، تغییر دهد.»
انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر ممکن است برنامههای یادشده را پیچیدهتر کند. به گفته کارشناسان، اگر نتانیاهو در انتخابات شکست بخورد، به نخستوزیر موقت تبدیل خواهد شد و آغاز جنگ برای او دشوار خواهد بود.
با این حال، برخی تحلیلگران بر این باورند که نتانیاهو ممکن است از احتمال قریبالوقوع حمله مشترک آمریکا و اسرائیل بهعنوان اهرم فشاری بر رقبای خود استفاده کند تا آنها را به پیوستن به یک دولت وحدت ملی برای مدیریت جنگ وادار سازد؛ اقدامی که میتواند ماندن او در قدرت را طولانیتر کند.
پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نتانیاهو دولتی وحدت ملی تشکیل داد و شماری از اعضای احزاب مخالف را وارد کابینه جنگ کرد تا در تصمیمگیریهای مربوط به امنیت ملی مشارکت داشته باشند.
مازال موآلم، مفسر سیاسی اسرائیلی و نویسنده زندگینامه نتانیاهو، گفت: «او میتواند از این وضعیت برای درخواست تشکیل یک دولت اضطراری فراگیر استفاده کند، اما با بدگمانی عمیق رقبای سیاسی خود روبهرو خواهد شد.»
«اگر ایران حمله کند، موضوع متفاوتی است؛ اما آغاز یک حمله تهاجمی از سوی او بسیار دشوار خواهد بود.»
مقامات میگویند احتمال اندکی وجود دارد که دونالد ترامپ تصمیم بگیرد همین ماه کارزار نظامی جدیدی را آغاز کند، اما دلایل سیاسی متعددی وجود دارد که نشان میدهد او احتمالاً تا پس از انتخابات آمریکا صبر خواهد کرد. از جمله مهمترین این دلایل، وعدهای است که خود او در اوایل همین ماه داده بود مبنی بر اینکه پیش از برگزاری انتخابات حملهای انجام نخواهد داد.
ایالات متحده تا اوایل نوامبر تمامی تجهیزات و نیروهای نظامی مورد نیاز خود را در مواضع تعیینشده مستقر نخواهد کرد. این تجهیزات و نیروها شامل سه ناو هواپیمابر، هزاران تفنگدار دریایی، جنگندهها و نیروهای عملیات ویژه است. ارتش آمریکا ترجیح میدهد حملات را در پوشش تاریکی شب انجام دهد و در اوایل ماه آینده، ساعات تاریکی در آسمان ایران افزایش خواهد یافت.
همچنین نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه جنگ ممکن است به درگیری گستردهتری تبدیل شود. روز چهارشنبه، وزارت خارجه آمریکا به کارکنان غیرضروری دولت این کشور و اعضای خانوادههایشان دستور داد عربستان سعودی را ترک کنند؛ این در حالی است که انصارالله مجله علمی آموزشی مورد حمایت ایران همچنان به حمله به اهدافی در این کشور ادامه میدهند.